BVR&MT – Người
Việt từ xưa có truyền thống thờ chữ, rước chữ, chơi chữ, xin chữ. Trong
đó, thờ chữ và rước chữ là đối với những chữ của tầng lớp quý tộc, vua
chúa. Còn dân gian thì chơi chữ và xin chữ nơi các ông đồ vào những dịp
lễ tết trong cộng đồng.
“Mỗi năm hoa đào nở Lại thấy ông đồ già Bày mực tàu giấy đỏ Bên phố đông người qua”.
Những câu thơ ấy của nhà thơ Vũ Đình Liên đã đi vào lòng mỗi người dân
Hà Nội và trở thành nét đẹp của mảnh đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến từ
bao đời nay.
Người Việt từ xưa có truyền thống thờ
chữ, rước chữ, chơi chữ, xin chữ. Trong đó, thờ chữ và rước chữ là đối
với những chữ của tầng lớp quý tộc, vua chúa. Còn dân gian thì chơi chữ
và xin chữ nơi các ông đồ vào những dịp lễ tết trong cộng đồng. Không
chỉ vậy, người Việt đặc biệt nâng niu và trân trọng chữ khi từ bao đời
nay, những tấm hoành phi, câu đối trong những khu vực đình chùa, miếu
mạo hay trong mỗi gia đình vẫn được sử dụng và luôn được đặt ở những nơi
trang trọng và linh thiêng nhất. Như vậy để thấy, vai trò của ông đồ là
hết sức to lớn khi ông đồ vừa dạy chữ thánh hiền vừa truyền trao nghệ
thuật thư pháp – một hình thức văn hoá xem trọng chữ nghĩa của thánh
hiền.
Thế nhưng, qua thời gian, cuộc sống thay
đổi, xã hội thay đổi, những nhu cầu về văn hóa, tinh thần cũng được
thay đổi. “Ông Đồ” xưa nay đã không còn, thú chơi chữ ngày xuân cũng
không còn quá nổi trội như trước nữa. Thế nhưng, không phải vì thế mà
nét đẹp này bị mất đi, mà ở một góc nhìn, một phương diện phát triển
khác “ông Đồ” nay cũng đã khác mà vẫn gìn giữ được những nét đẹp xưa.
Ở Hà Nội, cứ mỗi dịp chuẩn bị đón xuân,
những du khách và những người yêu Nghệ thuật Thư pháp không kể già trẻ,
gái trai đều háo hức đến với Văn Miếu – Quốc Tử Giám, một mặt vào tham
quan cảnh đẹp của khu di tích lịch sử nổi tiếng của Hà thành, nơi có hệ
thống Bia tiến sỹ trong năm 2010 đã được UNESCO công nhận là Di sản Tư
liệu của thế giới, đồng thời sau khi tham quan du khách vừa đi xem, vừa
đi chơi, tận hưởng không khí ngày xuân trong không gian ở Phố chợ Ông Đồ
tổ chức ngay phía ngoài khu Văn miếu – Quốc Tử Giám.
Ở Hồ Chí Minh, người mê chữ, có thể đến
với phố ông đồ ở Cung Văn hóa Lao động Tp. HCM và Phố ông đồ Nhà văn hóa
Thanh niên TP. HCM. Ở các địa điểm này, đều được những người dân và
trong “làng ông đồ” hiểu rằng như một mảnh đất lành đề gìn giữ, lan tỏa
và phát huy được những nét đẹp truyền thống trong vai trò ông đồ, trong
những nét đẹp thư pháp và ý nghĩa nhân văn của truyền thống.
Ngày xưa, ông đồ khăn đóng áo, dài thâm,
quần chúc bầu trắng, chòm râu bạc phất phơ thật cốt cách, chải chiếu
ngồi mài mực trên vỉa hè. Đàng sau ông giăng đầy những chữ Thần, chữ
Phúc và những câu đối viết trên giấy màu đỏ khổ to. Bên nghiêng mực và
mấy chiếc bút lông, ông đồ nằm bò trên giấy chăm chú thảo những dòng chữ
Hán, chữ Nôm như rồng bay, phượng múa. Phố phường từ đó như rực rỡ thêm
bằng những tấm giấy lụa, giấy điều…Như nhắc nhở mọi người rằng Tết đang
đến.
Xin chữ ngày tết, không phải là một việc
đơn giản như chúng ta thường nghĩ mà đó là điều thiêng liêng, một việc
quan trọng của gia đình. Ông đồ ngày xưa rất được trọng vọng, những nhà
có tiền thì mời thầy về tận nhà để dạy chữ cho con cái, những nhà bình
thường thì gửi con đến nhà thầy,thầy giỏi học sinh khắp nơi kéo đến học,
ngày lễ ngày tết phải sang tết thầy, dân gian có câu: mùng một tết cha,
mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy.
Bây giờ, trong thời hiện đại, sự xuất
hiện hình ảnh ông đồ “khăn xếp, áo dài” có điều gì đó hơi gượng gạo,
khiên cưỡng, nhất là giữa cảnh sống gấp gáp của phố phường cuối năm.
Trong mỗi gia đình ngày nay, những “câu đối đỏ”, bức thư họa ngoằn ngoèo
cũng không còn chỗ đứng bên cạnh chiếc ti-vi màn hình phẳng và những
thiết bị giải trí điện tử đa dạng, lấp lánh.
Theo nhận xét của nhiều người, hình ảnh
ông đồ ngày nay không còn biểu thị một nét văn hóa mà đã nhiều phần
thương mại hóa. Có nơi, ông đồ là những chàng trai trẻ, chiếc áo dài sặc
sỡ chỉ khoác hờ lên bộ quần jean, bày gian hàng để bán những vật lưu
niệm, những bức vẽ chữ loằng ngoằng tự gọi là “thư pháp” (!). Chả trách,
dù đầu tư nhiều công sức tổ chức nhưng “phố ông đồ” năm sau vắng hơn
năm trước, và khách tham quan chủ yếu là những nam thanh nữ tú đến chụp
ảnh với các “ông đồ” để trưng lên trang blog, facebook cá nhân như một
hình ảnh lạ mắt hơn là tìm hiểu, thưởng thức một nét văn hóa của ngày
xưa.
Thế nhưng, dù đã có những tác động của
quy luật phát triển hiện đại, song ý nghĩa tốt đẹp và những nét truyền
thông trong hình ảnh ông đồ ngày xưa, ngày nay vẫn còn vẹn nguyên một
mối liên kết rõ rệt. “Với tâm thế là một người trẻ theo nghiệp bút
nghiên thư pháp, tôi vẫn luôn tin rằng truyền thống sẽ luôn được người
Việt gìn giữ, trân trọng. Thư pháp xưa, thư pháp nay, hay ông đồ xưa ông
đồ nay thì cũng đều góp phần tôn vinh lên nền văn hóa của người Việt
chúng ta” – Anh Đoàn Ngọc Tuấn Anh – thành viên CLB Thư pháp Nét Xưa (HCM) chia sẻ.
Ma quỷ là cha sự dối trá và là bậc thầy của các quyền năng đen tối. Ngoài bùa ngải và thư ếm được xem như là các “Á bí tích” của sự tối tăm độc quyền của Satan, còn có sự hiện diện của các nghi thức đen phân loại theo bộ ba combo: “BÓI TOÁN – ĐỒNG CỐT – GỌI HỒN”.
Dưới đây là quan điểm cá nhân và phân tích gói gọn trong nền văn hoá Việt Nam hiện tại, có thể thiếu sót nhưng sẽ rất bổ ích cho ai muốn tìm hiểu bản chất của các hình thức này.
1/ “BÓI TOÁN – HẦU ĐỒNG – GỌI HỒN” VÀ VĂN HOÁ TÍN NGƯỠNG VIỆT NAM
Mặc dù nói, chính quyền Việt Nam từ cổ chí kim rất dè dặt với những ai có khả năng thông linh, nhưng có một điều không thể chối cãi là: Khi ánh sáng Tin Mừng chưa xuất hiện và chiếu sáng trên đất nước Á Đông này, dân tộc Việt Nam lầm than và chịu sự khống chế từ những thứ tà thuật này. Đã có không ít gia đình tán gia bại sản hay mất mạng vì tà thuật.
⁃ BÓI TOÁN: Có thể nói, hành vi bói toán hay tiên tri đã xuất hiện khá sớm trong dòng lịch sử của nhân loại, từ Đông sang Tây và trong mọi nền văn hoá. Bản chất của bói toán là sự oha trộn một chút xác suất thống kê và một chút tà thuật. Ở Việt Nam hiện tại thịnh hành một số hình thức bói toán: Bói bát tự, bói Tử vi – chiêm tinh, bói Kinh dịch và bói Tarot… Thế thì các hình thức này đặc biệt ra làm sao?
+ Bói bát tự: Đây là một hình thức bói toán bắt nguồn từ tín ngưỡng Đạo giáo, theo đó người ta sẽ thu thập “giờ lâm bồn ngày sanh tháng đẻ năm ra đời” của một người, kết hợp với các yếu tố như tiết khí, ngũ hành… rồi sắp xếp theo các cặp Thiên Can và Địa Chi, rồi từ đó suy ra số mệnh của con người, đưa ra định hướng cho tương lai.
+ Bói tử vi: Một hình thức bói toán khác cũng xuất phát từ tín ngưỡng Đạo giáo, theo đó cũng thu thập giờ ngày tháng năm sinh Âm lịch của 1 người, sau đó đối chiếu với các chòm sao trên bầu trời và các yếu tố khác cuối cùng kết luận thành lá số Tử vi. Các thầy tử vi còn kiêm luôn việc chiêm tinh, xem sao trời và phân kim định huyệt.
+ Bói kinh dịch:Kinh Dịch là một nghệ thuật và thành tựu sáng chói của nền văn minh Hoa Hạ cổ xưa, nó ẩn chứa nhiều kiến thức hay ho. Tuy nhiên, một số người với kiến thức về Kinh Dịch đã dùng nó để bói toán, mặc dù tỉ lệ đúng lên tới 100% nhưng đôi khi quẻ bói cũng xuất hiện sai sót và bởi vì là bói toán nên tất nhiên cũng được xếp vào hàng mê tín.
+ Thần số học Ai Cập: Dựa theo một công thức sẵn có, người ta sẽ phân tích tên của 1 người thành một số tự nhiên từ 1-9. Sau đó ứng với từng số sẽ có từng giải thích và tiên tri khác nhau. Nó bắt nguồn từ Ai Cập cổ đại và được giới trẻ Việt Nam dùng nhiều.
+ Cung Hoàng Đạo: Đối với phương Đông, Hoàng Đạo gồm có con giáp năm sinh, mệnh ngũ hành và chòm sao chiếu mệnh, phối hợp các thứ trên để ra được những quẻ bói tương ứng. Đối với phương Tây, Hoành Đạo bao gồm 12 chòm sao chia theo cung Mặt trời và cung Mặt trăng, tháng sinh dương lịch của một người ứng với chòm sao nào sẽ có tính cách giống chòm sao đó.
+ Bói Tarot: Đây là hình thức thịnh hành nhất ở giới trẻ hiện nay. Tarot là tên của một bộ bài dùng để bói, theo đó người bói sẽ hỏi một câu hỏi sau đó rút ra một cơ số bài bất kì (thường là 1 hoặc 3 tuỳ theo cách bói) rồi đọc thông điệp lá bài đó đưa ra. Mỗi bộ bài Tarot đều có 1 linh hồn riêng, và nó liên kết với chủ nhân bộ bài như hình với bóng. Để tăng thêm sức mạnh cho bộ bài, chủ nhân thường phơi bộ bài đó dưới trăng sáng để hấp thu âm khí. Các tarot reader đôi khi còn kiêm thêm nhiệm vụ xem chiêm tinh 12 chòm sao cho người muốn xem.
Hai hình thức bói Bát tự và bói Tử Vi thường thịnh hành trong dân gian Việt Nam đặc biệt là vùng Bắc Bộ và khu có nhiều người Hoa sinh sống. Ngược lại, Kinh Dịch là hình thức mới nổi thu hút ngay cả những người trẻ cũng xem vì nó khá chính xác. Tarot và thần số Ai Cập thường được xem tích hợp trong các quán cafe, những buổi hội chợ của sinh viên và hoạt động hướng nghiệp. Còn Hoàng Đạo lại được xem nhiều bởi dân văn phòng, marketing và sale.
⁃ ĐỒNG CỐT: Lên đồng là một hình thức thông linh, bắt nguồn từ tín ngưỡng shaman cổ và là đặc trưng của đạo Mẫu Việt Nam. Theo đó người thực hiện lên đồng có thể cho thần thánh hoặc ma quỷ mượn xác để nhập vào, điều khiển thiên nhiên, thoả mãn tham vọng người khác và chữa bệnh. Ở Việt Nam, thường các giá hầu đồng chia thành 3 nhóm: Tam Phủ, Tứ Phủ và Đức Thánh Trần.
+ Giá hầu Tam Phủ: Tam phủ được hiểu là Ngọc Hoàng Đại Đế và Tam vị Thánh Mẫu cai quản đất trời: Mẫu Thượng Thiên (Trời), Mẫu Thượng Ngàn (rừng), Mẫu Thoải (Nước). Cùng các quan, các bà các ông hoàng, các cô cậu và các hồn thiêng sông núi………
+ Giá hầu Tứ Phủ: Tứ phủ giống Tam phủ, nhưng thêm vào Mẫu Địa (đất)
+ Giá hầu Đức Thánh Trần: Được thành lập sau khi Trần Hưng Đạo qua đời, giá hầu này thêm một ban vào hệ thống Tứ Phủ là ban Trần Triều gồm: Trần Hưng Đạo, Yết Kiêu, Dã Tượng, Ngũ Hổ Đại tướng và gia quyến Trần Hưng Đạo….
Hệ thống thần linh của đạo Mẫu Việt Nam rất nhiều, trải dài từ bắc chí nam và đôi khi sát nhập cả các thần của dân tộc khác vào. Những giá hầu nổi tiếng và được truyền tụng là linh nghiệm có thể kể đến là: Ông Hoàng Bảy, cô Bơ, cô Đôi Thượng Ngàn, Ngũ hổ đại tướng,….. Người hầu đồng thường thuộc cộng đồng LGBT, và trang điểm mặc sắc phục đẹp mắt để mời các thần ngự xuống.
Hầu đồng Việt Nam được xem là văn hoá phi vật thể bởi UNESCO. Miền Bắc thịnh hành về hầu đồng hơn miền Nam.
⁃ GỌI HỒN: Về cơ bản, gọi hồn và lên đồng giống nhau vì đều triệu gọi các thế lực vô hình từ một cõi khác đến để hỏi việc. Song, lên đồng tập trung nhiều vào các thần còn gọi hồn tập trung nhiều vào triệu hồi linh hồn người chết. Thường để gọi hồn, thầy pháp cần biết họ tên và ngày tháng năm sinh – mất, rồi thầy sẽ làm phép để triệu gọi linh hồn từ Âm phủ trở về. Có trường hợp linh hồn chưa về âm phủ mà còn lang thang hay bị bắt hồn thì thầy sẽ không gọi được.
Một hình thức gọi hồn khác gọi là “Cầu cơ”, thường dùng ván hòm người chết để gọi hồn lên (gọi ngẫu nhiên bất kì ai). Ở đạo Cao Đài, cầu cơ là một nghệ thuật và là nghi thức tôn giáo tiêu chuẩn của đạo.
2/ KINH THÁNH NÓI GÌ?
⁃ Một điều khá đặc biệt là Kinh Thánh Cựu Ước nghiêm cấm mọi hành vi liên quan đến combo này và có hình phạt thích đáng là xử tử (ném đá đến chết) ai cử hành hoặc tham gia chơi những thứ này.
⁃ Những hình thức bói toán và tiên tri xuất hiện đầu tiên trong sách Sáng thế. Ông Laban đã xem bói và biết được nhờ Jacob – con rể ông mà ông được chúc phúc. Tất nhiên, vào thời xưa, luân lý chưa hoàn thiện và Thiên Chúa chưa hệ thống cho dân người một Đức tin và một tôn giáo nên những điều này được phép ở một mức hạn chế.
⁃ Sách Đệ Nhị Luật chương 18 có chép như sau: “Giữa anh (em), không được thấy ai làm lễ thiêu con trai hoặc con gái mình, không được thấy ai làm nghề bói toán, chiêm tinh, tướng số, phù thuỷ, bỏ bùa, ngồi đồng ngồi cốt, chiêu hồn. Thật vậy, hễ ai làm điều ấy thì là điều ghê tởm đối với ĐỨC CHÚA và chính vì những điều ghê tởm ấy mà ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của anh (em), đã trục xuất các dân tộc ấy cho khuất mắt anh (em).” Sách Huấn Ca thì ví bói toán và chiêm tinh như ảo tưởng của phụ nữ sắp sinh con (hồi đó không có kĩ thuật siêu âm nên không biết con trai hay con gái).
⁃ Lần gọi hồn duy nhất được Kinh Thánh ghi lại và được Đức Chúa cho phép là việc vua Saul nhờ bà đồng gọi hồn ông Samuel. Mặc dù ông Samuel được gọi lên, nhưng ông quở trách vua Saul vì đã quấy rầy mình – hiển nhiên người chết cần được an nghỉ. Sau đó, vua Saul đã chết thảm trong trận chiến với người Philistine như một bản án Thiên Chúa dành cho vua.
⁃ Trong Tân Ước, sách Công Vụ Tông Đồ thuật lại việc một cô đồng nhờ bói toán mà đã kiếm lời cho thân chủ của mình. Vì cô làm phiền Thánh Phaolo, Ngài đã truyền lệnh khiến quỷ phải xuất và cô không còn bói toán được nữa. Sau đó Thánh Phaolo và ông Xila bị dân chúng đánh vì dám xúc đá đổ chén cơm của họ.
– Giáo Hội Công Giáo nhắn nhủ điều gì với con cái mình?
⁃ Giáo Hội tuân theo các giáo huấn từ Do Thái Giáo, duy trì đến hiện nay là: Mọi hình thức bói toán, chiêm tinh, tướng số, lên đồng cốt, chiêu hồn đềuu xúc phạm nghiêm trọng đến Thiên Chúa là Đấng quan phòng và cầm giữ tương lai. Mọi hành vi trên đều phạm điều răn thứ Nhất (tội thờ ngẫu tượng và mê tín) và thứ Mười (tội tham lam cái không phải của mình).
⁃ Những người xem bói và lên đồng không làm free (trừ trường hợp thân thiết thì discount), họ đòi một số tiền để thực hiện các hành vi đó. Thay vì bỏ tiền vào những thứ đó, các bạn hãy dành tiền xin lễ cầu cho các linh hồn và cầu cho bản thân thì hợp lý hơn.
⁃ Các bạn trẻ Công Giáo hiện nay, kể cả các Giáo Lý Viên và Huynh Trưởng đi theo các hình thức khùng điên này một cách mù quáng. Dùng kiến thức điên rồ của thế gian để tẩy trắng cho bói toán đặc biệt là tarot và thần số học. Ngoài ra còn đi tuyên truyền và làm người khác mất linh hồn.
⁃ Tương lai như miếng bánh ngọt hấp dẫn con người, nắm bắt được điều đó, Satan và các thần dữ của nó dùng những tương lai hữu hạn và vô nghĩa để thao túng tâm trí con người, khiến con người trở nên như nô lệ và trò hề cho chúng.
⁃ Việc chiêu hồn, vì không ai chắc chắn được đó là ai và không ai nhìn thấy hồn ma. Sức lực con người hữu hạn nên có thể bị ma quỷ lừa hay triệu gọi một thế lực nào nguy hiểm thì lúc đó có khi chết không kịp ngáp.
⁃ Ẩn số tương lai nó nhiều như kí hiệu “∞” và ma quỷ chỉ biết có “1/2”. Điều gì chắc chắn cái “1/2” đó sẽ xảy ra. Hơn nữa, “một nửa sự thật không phải là sự thật”. Ma quỷ luôn trộn lẫn sự dối trá vào việc bói toán khiến con người bị đảo điên.
⁃ Giáo Hội khuyên con cái mình hãy tránh xa mọi hành vi tâm linh không bắt nguồn từ Thiên Chúa. Kể cả hầu đồng được UNESCO công nhận. Hãy chuyên chăm tham dự Thánh lễ và các việc đạo đức khác.
Về phía Tarot, các nhà trừ quỷ khẳng định rằng: Linh hồn của bộ bài không bao giờ đến từ Thiên Chúa, và do đó việc kết hợp với nó có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Vì các thực thể thần thiêng nơi tối tăm luôn có tính ghen tuông và kiêu ngạo tự bản chất. Nó có thể làm những thứ phá hoại vượt xa tầm hiểu biết của con người.
Cuộc sống chúng ta nằm gọn trong tay của Chúa. Đôi khi Chúa khuấy động cuộc sống chúng ta bằng các biến cố khó khăn, nhưng hãy nhớ rằng: THIÊN CHÚA NGÀI HIỆN HỮU. Và “Ai vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng Ngài để được nghỉ ngơi, bồi dưỡng”, đừng tham gia những trò chơi khùng điên của ma quỷ.
“Khi chúng ta gọi tên một người, những kẻ khác cũng có thể nghe thấy. Và ai tới trước thì chỉ có Chúa biết.”
Nguồn: TMCG, bài đăng của Đào Nhật Minh Quân
--------------------------------------
NGƯỜI CÔNG GIÁO CÓ NÊN ĐI XEM BÓI?
Giuse Phạm Đình Ngọc SJ
Hỏi:Con hay nghe bạn kể về chuyện đi xem bói, con cũng tò mò và muốn thử xem sao. Không biết quan niệm của Giáo hội Công Giáo về vấn đề này như thế nào?
Trả lời:
Đây là chủ đề thú vị và gây nhiều tranh cãi trong các tôn giáo[1]. Thú vị vì bản tính con người muốn biết tương lai, số phận của mình sẽ ra sao; tranh cãi vì không chỉ thời nay, từ xa xưa, các tôn giáo đã bàn luận đến hiện tượng này. Cụ thể chúng ta thử xem Thiên Chúa nói gì về xem bói trong Kinh Thánh. Từ đó, chúng ta có thể thấy được giáo huấn của Giáo Hội về vấn đề này. Sau cùng là cách thực hành đức tin của người tín hữu trước những lôi cuốn của mê tín dị đoan, bói toán.
1. Giải thích từ ngữ
Xem bói nghĩa là muốn thấy trước tương lai của mình sẽ ra sao. Dĩ nhiên chúng ta không có khả năng biết chính xác về tương lai của mình. Thế nhưng, trước giờ có nhiều nhà xem bói về: công danh, sự nghiệp, tình yêu và gia đạo… Họ nói về tương lai tốt xấu của một người. Đồng thời họ cũng giúp giải hạn điềm xấu cho người đó. Tại Việt Nam, chúng ta thường thấy người ta đi xem ngày lành tháng tốt để xây nhà, động thổ, cưới hỏi, v.v.
Hình thức cao siêu hơn là gọi hồn để giải mã tương lai. Người ta kháo với nhau một số người có khả năng gọi được những người thuộc thế giới bên kia về. Khi đó, họ sẽ nói về tương lai của chúng ta. Nghe có vẻ hoang đường dưới cái nhìn của khoa học, nhưng đó lại là truyền thuyết thực hư lẫn lộn.
Tôi biết có nhiều người đi xem bói. Họ chia sẻ với tôi những điều đã xảy ra. Có phần đúng, có khi sai. Một vài kiểu xem bói họ có thể chọn. Chẳng hạn:
- Xem tử vi: đây là hình thức xem bói số phận đời người dựa trên Kinh Dịch, Can Chi, Ngũ Hành…(Vì không phải là thầy bói, nên tôi chẳng thể biết nhiều hơn!)
- Tử Bình Tứ Trụ. Tử Bình là một môn khoa học xem bói dựa trên giờ, ngày, tháng, năm sinh giống như Tử Vi.
- Xem bói chỉ tay. Bói chỉ tay là môn bói dựa trên hình dáng, màu sắc cũng như các đường trên lòng bàn tay để đưa ra luận đoán.
- Nhân tướng học. Nhân tướng học là phạm trù xem bói rộng hơn của bói chỉ tay. Đây là môn bói dựa trên hình tướng, dáng vóc, lời nói, sắc thái…
- Bói dịch (Gieo quẻ). Người xem bói gieo đồng xu, gieo quẻ để nhận được thông điệp. Dịp lễ Tết nhiều người vẫn đi gieo quẻ đầu năm.
Còn nhiều hình thức bói nữa. Nhưng tựu trung, mục đích của xem bói là nhằm biết trước tương lai của mình ra sao.
2. Kinh thánh nói gì về bói toán?
Ngay chương thứ 3 của sách Sáng Thế, chúng ta thấy con rắn cám dỗ con người. Hắn đã thủ thỉ, thuyết phục Eva ăn trái cấm. Số là Thiên Chúa cảnh báo Ađam và Eva không được ăn trái ở giữa vườn Địa Đàng. Nếu ăn, họ sẽ phải chết. Con rắn nói ngược lại: “Chẳng chết chóc gì đâu!”. Hắn bồi thêm một câu đầy tiên đoán: “Ngày nào ông bà ăn trái cây đó, mắt ông bà sẽ mở ra, và ông bà sẽ nên như những vị thần biết điều thiện điều ác.” (St 3,5).
Qua câu nói trên, chúng ta biết tà ý của con rắn. Hắn muốn hai ông bà bất tuân Thiên Chúa, kiêu ngạo và muốn vượt lãnh vực của mình. Ăn trái ấy không chỉ không ngang bằng với Thiên Chúa, mà còn bị Thiên Chúa đuổi ra khỏi Vườn Địa Đàng. Đó là thân phận của con người. Một mặt, con người muốn làm chủ cuộc đời mình, có thể đối phó mọi hiểm nguy và trắc trở xảy đến. Mặt khác, con người hằng bất lực trước tương lai của mình. Con người không toàn năng. Do đó, chính khi con người ước mong làm chủ mọi thứ, họ trở nên kiêu ngạo và đánh mất chính mình. Kết quả là đau khổ cứ ôm ghì lấy họ.
Một trường hợp điển hình về việc xem bói là vua Sa–un của Ít–ra–en. Ông là vị vua tài đức, đẹp lòng Thiên Chúa. Tuy vậy, có những lần vua hỏi ý Thiên Chúa về tình hình chiến sự với quân Phi–li–tinh, Ngài vẫn im hơi lặng tiếng. Ông chạy đi xem bói!
– Hãy tìm cho ta một bà đồng bóng, để ta thỉnh ý bà ấy.
Và triều thần đã giới thiệu với Vua một bà đồng bóng ở Ên Đo. Thế là vua Sa–un cải trang, mặc áo khác rồi ra đi, có hai người cùng đi với vua. (1 Sm 28,3–25)
Người đồng bóng là người có khả năng nối kết người sống với những linh hồn thế giới bên kia. Họ tin mình có khả năng gọi hồn để về trình bày những gì sẽ diễn ra. Các nhà nghiên cứu cho thấy hiện tượng này giống với lên đồng tại Việt Nam.
Trong sách Luật, Ðức Chúa cũng cảnh báo người ta không được làm nghề bói toán, chiêm tinh, tướng số, phù thuỷ, bỏ bùa, ngồi đồng ngồi cốt, chiêu hồn. Thật vậy, hễ ai làm điều ấy thì là điều ghê tởm đối với Ðức Chúa. (Dnl 18,9–20).
Luật Cựu Ước cũng ngăn cấm đi xem bói hoặc lên đồng (Lv 19,31; Đnl 18,11). Điều ấy cho thấy ngay từ thời xa xưa đã có hiện tượng huyền bí này. Sang thời Tân Ước, nhiều lần Chúa Giêsu nhắc con người: “Đừng lo lắng về ngày mai, ngày mai, cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày ấy” (x. Mt 6,34)[2]. Trong Giáo Hội sơ khai, chúng ta thấy nhiều người từ bỏ trò ảo thuật, bỏ xem bói để chọn Chúa Kitô (x. Cv 19,18–19).
3. Có nên đi xem bói?
Tiếc là nhiều người đi theo Chúa, nhưng có khi đến với cả thầy bói, phù thủy. Bởi đó có lần Đức Thánh Cha Phanxicô chia sẻ:
“Ma thuật không phải là Kitô giáo. Những điều được thực hiện để đoán tương lai hoặc đoán nhiều thứ hoặc thay đổi tình huống cuộc sống không phải là Kitô giáo. Ân sủng của Chúa Kitô mang đến cho bạn tất cả mọi thứ: hãy cầu nguyện và phó thác chính mình nơi Chúa.”[3]
Dĩ nhiên Giáo Hội lên án những trò bói toán và ma thuật. Tương lai luôn thuộc về sự quan phòng của Thiên Chúa. Con người muốn điều khiển tương lai, nghĩa là muốn ngang bằng Thiên Chúa. Vì thế Giáo Lý Công Giáo dạy rằng:
“Phải loại bỏ mọi hình thức bói toán: cậy nhờ Satan hay Ma Quỷ, gọi hồn người chết hay những cách khác ngỡ rằng sẽ đoán được tương lai. (x. Đnl 18,10; Gr 29,8). Coi tử vi, chiêm tinh, xem chỉ tay, giải điều mộng, xin xăm, bói toán quá khứ vị lai, đồng bóng, là những hình thức che giấu ước muốn có quyền trên thời gian, trên lịch sử và trên cả con người, cũng như ước muốn liên kết với các thế lực huyền bí. Điều này nghịch lại với lòng tôn kính và thần phục chỉ dành cho Thiên Chúa.” (số 2116).
Bạn thân mến,
Là con người ai cũng tò mò, như bạn nói về vấn đề xem bói. Chỉ những ai hiểu rõ vấn đề, họ mới đi đúng đường. Thật tốt khi bạn quan tâm đến thực hành phổ biến này ở Việt Nam. Tôi biết nhiều người Công Giáo cũng có lần đi xem bói. Xin đừng theo họ! Nếu ai từng vướng vào điều ấy, xin ăn năn trở về với Thiên Chúa. “Đừng để ma quỷ thừa cơ lợi dụng.” (Ep 4,27).
Về vấn đề xem bói, rất nhiều người đã đoán được cách các thầy bói muốn trục lợi. Thậm chí nhiều thầy bói giả mạo muốn lừa tình, lừa tiền những ai nhẹ dạ cả tin. Đừng quên, họ có nhiều chiêu trò để đưa người xem bói vào trạng thái hoang mang và phụ thuộc. Từ đó, nhiều người xem bói xem thầy bói như thần thánh và luôn đến tham vấn và làm theo!
Chúng ta chỉ thờ phượng một mình Thiên Chúa, Đấng làm chủ muôn loài, không gian và thời gian. Những điều bí nhiệm chưa bao giờ thuộc về con người. Hẳn là con người có quyền tìm hiểu về những điều ấy. Đừng quên làn ranh giữa tìm hiểu và thực hành nó là rất mong manh. Ước gì người Công Giáo luôn chạy đến với Thiên Chúa trước; sau đó họ sẽ tìm được những câu trả lời hợp ý Chúa.
4. Vài chỉ dẫn tránh xem bói
Thực tế nhiều chúng bạn cứ tỉ tê, rủ rê tôi đi xem bói. Họ chia sẻ chân thành, thuyết phục và cả mời gọi. Do đó, tôi rất dễ ngã lòng. Trong trường hợp ấy, tôi nghĩ mình cứ nghe với thái độ tôn trọng, nhưng giữ vững lập trường của mình. Bên cạnh đó, hãy trò chuyện với những người khôn ngoan, nhất là với cha giải tội. Linh mục ấy biết cách an ủi và hướng dẫn bạn.
Dường như người đi xem bói khó thể thoát ra. Nghĩa là xem bói được một lần, họ sẽ vướng vào vòng xoáy của nó. Giải hạn, cầu may và tiên đoán luôn ám ảnh, thu hút người ta. Rốt cuộc động chút là đi xem thầy bói. Như thế thì mệt lắm! Ngược lại, người Công Giáo có Thiên Chúa là Đấng biết trước mọi sự. Ngài từ từ hé lộ cho con người những gì chúng ta cầu xin. Hãy chạy đến với Ngài để cầu nguyện. Trong bầu không khí đó, Thiên Chúa cùng với con người khám phá những điều thú vị ở tương lai. Có người nói vui rằng: “Giả như biết trước mọi sự, cuộc sống này sẽ tẻ nhạt vô cùng!” Điều ấy có vẻ đúng. Hơn nữa, “Hãy ký thác đường đời cho Chúa. Tin tưởng nơi Người, Người sẽ ra tay.” (Tv 36,5).
Nếu bạn muốn thay đổi tương lai, hãy bắt đầu từ chính khả năng của bạn. Thành công, may mắn hoặc tương lai tươi sáng hoàn toàn phụ thuộc vào thái độ đúng đắn của chúng ta. Nếu thái độ ấy cộng với ơn của Thiên Chúa nữa, cuộc sống của chúng ta sẽ thật nhiều bình an, hạnh phúc. Hãy làm chủ cuộc đời mình trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa. Xin đừng đánh cược chính mình vào chuyện xem bói, mê tín dị đoan. Tôi tin bạn không muốn rơi vào bước đường u mê ấy.
Ngày 28 tháng 12 Các Thánh Anh Hài Tử đạo
(Thế kỷ I)
Mấy
trăm năm trước Chúa Ki-tô ra đời, ngôn sứ Giê-rê-mi-a đã viết: “Người
ta nghe có tiếng khóc ở Ra-ma, tiếng khóc than ai oán. Đó là tiếng bà
Ra-khen khóc thương con cái mình. Bà không muốn được an ủi về những
người con ấy vì nay chúng chẳng còn”. (Gr 31,15).
Lời
tiên tri xưa, nay đã ứng nghiệm. Vì “vua Hê-rô-đê thấy mình bị các nhà
chiêm tinh đánh lừa, thì đùng đùng nổi giận, nên sai người đi giết tất
cả các con trẻ ở Bêlem và toàn vùng lân cận, từ hai tuổi trở xuống tính
theo ngày tháng ông đã hỏi cặn kẽ các nhà chiêm tinh” (Mt 2,16).
Chúng
ta biết rằng Hêrôđê là một bậc thầy trong nghệ thuật ám sát. Vừa lên
ngôi ông đã cho thủ tiêu các thành viên trong Tòa Án Tối Cao của người
Do thái. Sau đó ông tàn sát các nhân viên trong tòa án mà không cần suy
tính trước. Về sau ông lại giết vợ là Mariamne và mẹ nàng là Alexandra,
con trưởng là Antipater, hai con trai thứ là Alexander và Aristobolus.
Ông cũng đã sắp đặt trước để khi ông lâm chung thì cuộc tàn sát các nhân
sĩ tại thành Giêrusalem sẽ được thực hiện. Vì thế Hêrôđê không thể nào
lặng lẽ chấp nhận một ấu vương nào đó mới ra đời. Hêrôđê cẩn thận tra
hỏi các nhà thông thái về thời điểm ngôi sao xuất hiện và đã quỉ quyệt
suy tính tuổi của Hài Nhi thánh để trù tính biện pháp sát nhân và bây
giờ ông mau chóng thi hành kế hoạch man rợ của mình. Ông truyền lệnh
giết tất cả bé trai từ hai tuổi trở xuống tại thành Bêlem và các vùng
phụ cận.
Có
điểm cần lưu ý, Bêlem không phải là một thành phố lớn và số bé trai
dưới hai tuổi không quá 20-30 hài nhi. Chúng ta không nên nghĩ đến con
số hàng trăm em. Thật ra việc này không khiến tội ác của Hêrôđê kém phần
khủng khiếp đâu, nhưng chúng ta cần phải có một bức tranh đúng đắn.
Đây
là một hình ảnh đáng ghê tởm về cách loài người sẽ làm để loại bỏ Chúa
Giêsu. Nếu một người đang say mê theo đường riêng của mình mà Chúa Giêsu
lại xen vào quở trách tham vọng của anh ta, thì điều duy nhất anh ta
làm là khử trừ Ngài. Anh ta sẽ bị lôi cuốn vào những việc man rợ hơn
hết, không giết người thì cũng làm người khác đau khổ.
Chính
vì ghen tuông, vì sợ mất địa vị mà vua Hê-rô-đê đã làm đổ máu bao trẻ
em vô tội, một tội ác đáng ghê tởm đã làm hoen ố trang sử đời ông và
lịch sử của dân tộc ông. Vua đang tâm làm một việc tàn ác với hy vọng sẽ
thủ tiêu được con trẻ Giê-su. Tham vọng và cố chấp đã khiến vua trở nên
mù quáng, mặc dầu ba nhà chiêm tinh đã nói cho vua hay về vì sao của
Ngài, các Thượng tế và kinh sư cũng đã trưng dẫn cho vua hay lời Kinh
Thánh nói về vị vua ấy: “Phần ngươi, hỡi Belem, phần đất Giu-đa, ngươi
đâu phải là thành nhỏ nhất của Giu-đa, vì ngươi là nơi vị lãnh tụ chăn
dắt ít-ra-en dân Ta sẽ ra đời”.
Thiên Chúa đã ra tay lèo lái công trình cứu độ của Ngài, đưa con của Ngài thoát khỏi cuộc tàn sát đẫm máu của Hê-rô-đê. Và Sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giu-se rằng:
-
Này ông, dậy đem Hài Nhi và Mẹ Người trốn sang Ai-cập và cứ ở đó cho
đến khi tôi báo lại, vì vua Hê-rô-đê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!
Ông
Giu-se liền trỗi dậy và đang đêm, đưa Hài Nhi và Mẹ Người trốn sang
Ai-cập. Ông ở đó cho đến khi vua Hê-rô-đê băng hà. Thánh Giám mục
Quất-vun-đê-ô, trong một bài giảng vào ngày lễ kính các thánh Anh Hài,
đã thẳng thắn vạch ra những sai lầm của Hê-rô-đê, những sai lầm trầm
trọng đã dẫn đến những tai hại khôn lường. Đồng thời ngài cũng cao rao
những chân lý đức tin ngàn đời của Hội Thánh vốn xác tín rằng Hài Nhi đó
là Đấng Cứu Độ trần gian, Ngài đến không phải để tranh giành quyền lực
với ai, nhưng để giải thoát con người khỏi mọi trói buộc và mở ra con
đường hạnh phúc thật cho những ai sống niềm tin vào Người.
Sai lầm đầu tiên
và lớn nhất của Hê-rô-đê là sai lầm về niềm tin. Ông đã không tin Hài
Nhi đó. “Giả như ông tin Ngài thì ở dưới thế này ông đã được sống yên ổn
và trong cuộc sống mai sau ông sẽ được hiển trị muôn đời” (Trích bài
giảng của Đức Giám mục Quất-vun-đê-ô).
Hê-rô-đê còn phạm sai lầm trong suy nghĩ.
Ông tưởng rằng Ngài đến để tranh giành quyền lực của ông. “Ngài đâu có
đến để lật đổ ông, nhưng để chiến thắng ma quỷ” (Trích bài giảng trên).
Sai lầm trong suy nghĩ dẫn Hê-rô-đê đến hành động lầm lạc, tai hại.
“Ông cứ tưởng rằng nếu thực hiện được điều ông muốn (sát hại Hài Nhi)
là ông có thể sống lâu, đang khi ông lại tìm giết chính Đấng ban sự sống
?” (Trích bài giảng trên).
Cuối
cùng, tham vọng điên cuồng và nỗi sợ hãi cùng những tính toán độc ác đã
giết chết tâm hồn Hê-rô-đê và làm mờ mắt ông, khiến ông không nhận ra
Hài Nhi đang nằm trong máng cỏ lại là “Chính Đấng giải thoát những tâm
hồn đang bị ma quỷ giam cầm. Ngài đón nhận con cái của thù địch và kể
chúng vào sổ con cái của Ngài” (Trích bài giảng trên).
Tuy
thánh Giám mục Quất-vun-đê-ô không nói ra trong bài giảng của mình,
nhưng ai cũng có thể nghĩ được rằng ngài muốn cảnh giác mọi người đừng
đi vào lối mòn của Hê-rô-đê xưa, để tránh cho con người những tai ương,
đau khổ. Bởi lẽ thời đại nào cũng vẫn có những Hê-rô-đê hôm nay. Đó là
những con người nói chung là tàn ác, bất công đã cướp đi hạnh phúc và
gây đau thương cho bao nhiêu người.
Cái
chết thảm thương của những con trẻ ở Bêlem và toàn vùng lân cận đã bị
vua Hê-rô-đê tàn sát, là tiếng nói tố cáo mạnh mẽ sự độc ác và tàn bạo
của một người lãnh đạo. Hướng về những nạn nhân là đám trẻ thơ vô tội
ấy, thánh Giám mục Quất-vun-đê-ô đã hết lời ca ngợi: “Chúa Ki-tô đã làm
cho các em tuy chưa biết nói, mà cũng trở thành những chứng nhân anh
dũng của Người... Ôi! Hồng ân cao cả! Các em chưa biết nói mà đã tuyên
xưng Chúa Ki-tô. Chân tay yếu ớt, các em chưa đủ sức xông ra
chiến trường, thế mà các em lại được lãnh nhận ngành thiên tuế dành cho
người chiến thắng vinh quang” (Trích Bài đọc 2, Sách nguyện).
Con
số những hài nhi tử đạo này là bao nhiêu. Không ai có thể đưa ra được
con số chính xác. Có những tác giả như ông San-mơ-rông hoặc thánh
Giê-rô-ni-mô đã phỏng đoán là con số đó có thể lên tới hàng ngàn. Nhưng
thực ra đó chỉ là con số phóng đại do óc tưởng tượng của các ngài. Theo
khảo cứu mới nhất của các nhà Kinh Thánh học ngày nay, người ta ước đoán
con số các hài nhi vô tội bị Hê-rô-đê sát hại ngày ấy phỏng chừng ba
trăm.
Còn về Lễ mừng ?
Lịch
sử phụng vụ cũng không cho biết rõ lễ các thánh Anh Hài được mừng từ
thời nào ? Các nhà nghiên cứu đều cho rằng, ít là từ thế kỷ thứ VI Hội
Thánh mừng kính các thánh Anh Hài trong mùa Giáng Sinh.
Trong
kinh chiều lễ các thánh Anh Hài, Giáo Hội hân hoan ca mừng các thánh
trẻ như sau: “Hân hoan chúc mừng những ngành hoa tử đạo, như những bông
hồng vừa nở đã bị phong ba vùi dập, các ngài đã bị kẻ thù Chúa Ki-tô
triệt hạ ngay khi chập chững trước ngưỡng cửa cuộc đời. Ôi vinh dự thay
các ngài là lễ vật đầu mùa của Chúa Ki-tô, là đoàn chiên non hiến tế.
Trước bàn thờ Chúa, các ngài vui chơi thích thú với ngành lá chiến thắng
và vòng hoa vinh quang”.
Theo lịch phụng vụ hiện hành, lễ này được xếp vào hàng Lễ kính và được mừng vào ngày 28 tháng mười hai hằng năm.
Lời nguyện:
Lạy
Chúa, các thánh Anh Hài đã không dùng lời nói, nhưng dùng chính cái
chết của mình mà tuyên xưng danh Chúa. Xin cho chúng con biết lấy cả
cuộc đời mà minh chứng niềm tin, như chúng con vẫn tuyên xưng ngoài
miệng.
Chúng con cầu xin, nhờ Đức Giê-su Ki-tô Chúa chúng con.
Hôm nay chúng ta mừng lễ kính thánh Stêphanô, vị tử đạo tiên khởi của Giáo Hội.
Giữa
bầu khí an bình hân hoan của Mùa Giáng Sinh mà mừng kính một vị tử đạo
thì xem ra không bình thường, vì sự tử đạo thường gợi lên máu đào và
chết chóc. Nhưng chắc chắn Giáo Hội đã có một lý do rất đặc biệt để mừng
lễ của vị tử đạo tiên khởi này vào ngay sau ngày Lễ Giáng Sinh của Chúa
Giêsu.
Trong
lá thư gởi cho các thiếu nhi khắp thế giới ngày 3/10/1995, xem ra Ðức
Thánh Cha Gioan Phaolô II đã muốn giải thích cho chúng ta cái lý do sâu xa
ấy. Ngài viết cho các em thiếu như nhi sau: “Những ngày tiếp theo ngày
sinh của Chúa Giêsu là ngày lễ theo truyền thống của Cựu Ước, tám ngày
sau đó Hài Nhi đã được đặt tên, tên của Ngài là Giêsu”.
Sau
bốn mươi ngày chúng ta tưởng niệm việc Ngài được dâng hiến trong đền
thờ giống như bất cứ đứa con trai đầu lòng nào của Israel. Trong dịp
này, một cuộc gặp gỡ phi thường đã diễn ra, vừa cùng với Hài Nhi đến
trong đền thờ, Mẹ Maria đã gặp cụ già Simêon. Cụ đã bồng Hài Nhi Giêsu
trên tay và tiên báo như sau: “Lạy Chúa, giờ đây xin để tôi tớ Chúa được
ra đi bình an theo như lời Chúa hứa, vì chính tôi tớ Chúa đã thấy ơn
cứu độ mà Ngài đã chuẩn bị trước mặt muôn dân. Ðó là ánh sáng soi cho
dân ngoại, là vinh quang của Israel dân Ngài”. Sau đó ông nói với Mẹ
Maria: “Con Trẻ này sẽ là duyên cớ cho nhiều người Israel phải vấp ngã
hay được chỗi dậy, Con Trẻ là dấu hiệu bị người đời chống đối, và chính
là một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn Bà. Ngõ hầu những ý nghĩ thâm tâm
nhiều người sẽ lộ ra”.
Như vậy,
ngay từ những ngày đầu của cuộc đời Chúa Giêsu, chúng ta đã được nghe
về những lời tiên báo cuộc tử nạn của Ngài, đồng thời cũng là những lời
ám chỉ đến cuộc tử đạo của Maria, Mẹ Ngài. Ngày thứ Sáu Tuần Thánh, Mẹ
sẽ đứng thinh lặng bên Thập Giá của Con Mẹ. Cũng thế, không bao lâu sau
khi Chúa Giêsu được sinh hạ thì Hài Nhi Giêsu đã phải đương đầu với một
mối đe dọa trầm trọng. Ông vua hung bạo Hêrôđê sẽ ra lệnh tàn sát tất cả
các trẻ em dưới hai tuổi. Và vì lý do này, Chúa Giêsu sẽ phải bị bắt
buộc cùng với cha mẹ trốn sang Ai Cập.
Chắc
hẳn tất cả chúng con đã biết các biến cố gắn liền với việc sinh hạ của
Chúa Giêsu. Cha mẹ chúng con, các linh mục, các giáo lý viên và những
biến cố ấy, và cùng với toàn thể Giáo Hội, mỗi người trong chúng con
sống lại một cách thiêng liêng trong biến cố ấy trong Mùa Giáng Sinh.
Như vậy, chúng con đã biết những khía cạnh bi thảm trong thời thơ ấu của
Chúa Giêsu.
Sống
lại một cách thiêng liêng những biến cố bi thảm trong thời thơ ấu của
Chúa Giêsu, đó không phải là những lời nhắn nhủ mà Ðức Thánh Cha Gioan
Phaolô II gởi riêng cho các em thiếu nhi. Vì qua các em, Ngài cũng mời
gọi tất cả mọi người sống một cách thiêng liêng cuộc tử nạn của Chúa
Giêsu ngay trong chính mầu nhiệm Giáng Sinh.
Mầu
nhiệm Giáng Sinh gắn liền với mầu nhiệm Tử Nạn Thập Giá của Ngài. Hài
Nhi nằm trong máng cỏ nghèo hèn, cuộc tử nạn đã được báo trước, có lẽ đó
là lý do tại sao ngay ngày thứ nhất của tuần bát nhật Giáng Sinh, Giáo
Hội mừng kính vị thánh Tử Ðạo tiên khởi là thánh Stêphanô.
Thật
thế, Tin Mừng hôm nay nhắc nhở cho chúng ta về mầu nhiệm tử nạn được
tiếp diễn trong lịch sử Giáo Hội. Trong ánh sáng của mầu nhiệm Giáng
Sinh. Phải chăng chúng ta không được mời gọi để nhận ra bóng đêm của mầu
nhiệm tử nạn? Bóng Thánh Giá phải chăng đã không chập chờn phủ xuống
trên máng cỏ của Hài Nhi Giêsu? Hài Nhi Giêsu trong máng cỏ ôn lại những
bi thảm trong thời thơ ấu của Ngài.
Khi
tưởng niệm việc tử đạo vị thánh tiên khởi của Giáo Hội, chúng ta hẳn
phải được nhắc nhở về số phận ơn gọi làm Kitô hữu của chúng ta, đó là
bước theo Chúa Giêsu qua từng giai đoạn của cuộc sống Ngài, và như Ngài,
như vị tử đạo tiên khởi của Giáo Hội đã vạch ra cách sống kiên trung
cho đến cùng trong sứ mệnh làm chứng cho Chúa.
Thánh
Basile (330-378) tiến sĩ Giáo hội, có kể lại một chuyện tích xảy ra ở
Tiểu Á. Licinnius, phó quan của Constantin đại đế bắt bớ người công giáo
và bắt họ tế lễ bụt thần nếu không bị tử hình. Vào năm 320, lữ đoàn 12,
lữ đoàn khét tiếng đóng quân tại Sebaste ở Arménie, được lệnh tham dự
cuộc tế lễ, ngay tức thì 40 viên sĩ quan ra khỏi hàng và tuyên bố với
viên tư lệnh lữ đoàn rằng họ sẽ không vi phạm lời thề hứa của họ với
Thiên Chúa hơn là vì phạm lệnh của hoàng đế. Người ta đang ở vào giữa
mùa đông rét buốt, vị tổng quản ra lệnh lột quần áo họ và ngâm họ vào
trong hồ băng giá giữa tiết đông. trên bờ hồ, ông cho sửa soạn nước
nóng, để dành cho những ai không chịu được đau đớn sẽ đến
tế lễ tà thần. các chiến sĩ dũng cảm, vừa hát Thánh vịnh, vừa chở đợi
cái chết đến giải thoát họ khỏi mọi nhục hình. Khi đó một người lính
canh trên bờ hồ thấy 40 triều thiên sáng chói từ trời xuống trên đầu các
vị tử đạo, trừ có một triều thiên còn đang bay lơ lửng chưa có người
đến tiếp nhận. Trong khi người lính đang suy nghĩ về hiện tượng lạ xảy
ra, thì một người sĩ quan mà triều thiên không đậu đến đã ra khỏi hồ và
nhảy vào bồn nước nóng. Bị tê liệt ngay, người ấy chết tức khắc. Liền
đó, người lính canh nhận mình là công giáo. Bị lột quần áo. Anh đã hòa
mình vào những đau đớn và cái chết của 39 vị khác mà sau đó người ta đã
kéo họ ra khỏi hồ, và thiêu họ trên dàn củi, phần đông vẫn còn sống,
những triều thiên từ trời xuống chỉ cho thấy sự thắng trận của 40 vị tử
đạo, vì triều thiên là dấu hiệu và phần thưởng của khải hoàn.
Ước
gì niềm vui Giáng Sinh củng cố chúng ta trong những cố gắng theo Chúa
Giêsu, sẵn sàng đón nhận và đương đầu với những thử thách bách hại mà
Thiên Chúa an bài gởi đến cho chúng ta, như Ngài đã loan báo trước: “Vì
danh Thầy, các con sẽ bị mọi người thù ghét”.
1. Bắt đầu từ chủ nhật thứ nhất
mùa vọng, thì các nhà thờ đã rục rịch làm hang đá, chuẩn bị mừng ngày
đại lễ Giáng Sinh của Chúa Giê-su Ki-tô. Phúc Âm của thánh Lu-ca tường
thuật rất rõ ràng về cái nôi Chúa Giê-su Ki-tô giáng sinh như sau: "Khi
hai người đang ở đó, thì bà Ma-ri-a đã tới ngày mãn nguyệt khai hoa. Bà
sinh con trai đầu lòng, lấy tã bọc con, rồi đặt nằm trong máng cỏ, vì
hai ông bà không tìm được chỗ trong nhà trọ (Lc 1, 6-7)".
Máng
cỏ là cái máng để cỏ cho lừa ăn, nó hôi hám, xấu xí, nghèo hèn và không
có "thân phận" như cái bàn cái ghế, nhưng nó lại được diễm phúc trở
thành cái nôi cho Chúa trời đất đặt tấm thân nhỏ bé lạnh lẽo, nó trở
thành cái máng cỏ hạnh phúc và vinh dự nhất, hơn cả cung điện lâu đài
của các vua chúa ở trần gian. Và chuồng lừa, ôi hạnh phúc thay, nó trở
thành cung điện huy hoàng, thiên đàng hạnh phúc, bởi vì Chúa trời đất
đang ngự trong nó.
2. Thế
giới ngày càng văn minh hiện đại, mỗi năm khi đại lễ Giáng Sinh sắp
đến, thì tất cả các nhà thờ trên thế giới đều có làm hang đá để kỷ niệm
Chúa Giê-su Ki-tô giáng sinh trong chuồng lừa máng cỏ, những máng cỏ trở
thành hiện đại với những ánh đèn chớp chớp xanh đỏ thật đẹp và thật
vui.
Có những nhà
thờ, ngoài cái hang đá to lớn lộng lẫy trong nhà thờ, thì cha sở muốn
mỗi khu xóm làm một cái hang đá ở trong khuôn viên nhà thờ để thi đua,
thế là Chúa Giê-su Hài Đồng được các khu xóm thi đua trang hoàng hang đá
cho mình thật đẹp, tốn thật nhiều tiền (trong đó có các gia đình nghèo
không đủ ăn), nhưng tâm hồn của họ thì đầy ắp quỷ kiêu ngạo vì hang đá
của khu xóm mình đẹp nhất, quỷ ghen tỵ cũng len lõi vào trong tâm hồn họ
với những phân bì vì hang đá nhà giàu hang đá nhà nghèo...
3. Mọi
nhà thờ đều làm hang đá, thi đua làm hang đá, giáo dân hăng say nhiệt
tình làm hang đá, cha sở vô tư nhắc nhở giáo dân năm nay hang đá phải
làm cho thật nổi đình nổi đám, nhưng có mấy cha sở nhắc nhở giáo dân và
dạy cho họ biết rằng: hang đá đẹp nhất mà Chúa Giê-su Hài Đồng thích
nhất chính là tâm hồn của mỗi người, hãy trang hoàng, dọn dẹp tâm hồn
cho đẹp đẽ tráng lệ để cho Ngài sinh ra trong tâm hồn của mình. Hang đá
đẹp nhất chính là gia đình của mình, đem yêu thương và phục vụ trang
hoàng gia đình cho thật đẹp, để Chúa Giê-su Hài Đồng sinh ra trong gia
đình của mình.
Hang
đá thật và đẹp nhất chính là tâm hồn của mỗi người Ki-tô hữu, chỉ có
hang đá ấy mới xứng đáng để cho Chúa Giê-su Hài Đồng sinh ra. Khi cuộc
sống ngày càng tiện nghi tiện dụng, khi đời sống con người ngày càng
hưởng thụ vật chất, thì những hang đá cũng phản ảnh lại đời sống của họ,
tiên tri I-sai-a đã nói: "Có tiếng người hô trong hoang địa: hãy dọn
sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi (Mc 1, 3)".
Dọn tâm hồn để trở thành hang đá cho Chúa ngự đến, đó là sứ điệp mà
thánh Gioan Tiền Hô đã tuyên bố trong các mùa vọng.
4. Máng
cỏ là biểu tượng của sự nghèo hèn trong xã hội vật chất hưởng thụ; máng
cỏ cũng đồng thời tượng trưng cho những mảnh đời bất hạnh trong xã hội;
máng cỏ cũng là những con người vô gia cư sau những trận bảo lụt kinh
hoàng ở miền trung, là những em bé mồ côi cha mẹ khi sông nước dâng lên
cuốn đi tất cả người thân của mình.
Bớt
đi một cái máng cỏ ngoài nhà thờ (chỉ để mà nhìn rồi khen và chê mà
thôi) tốn cả trăm triệu, để giúp các người nghèo làm một mái nhà tranh
che mưa che nắng, đó chính là giúp cho Chúa Hài Nhi một cái máng cỏ có ý
nghĩa; bớt đi một hộp đèn chớp chớp cả mấy trăm ngàn đồng, để mua sách
vở tập viết cho các em bị thiên tai bảo lụt đang thiếu thốn trần truồng
như Chúa Giê-su ngày xưa trong hang lừa máng cỏ...
Kết. Hang
đá trong nhà thờ mỗi năm mỗi hiện đại và lộng lẫy, nhưng Chúa Giê-su
Hài Nhi lại không có nơi để trú ngụ, bởi vì có một vài người nói: lễ
giáng sinh mỗi năm chỉ có một lần nên làm cho hoành tráng; bởi vì có một
vài môn đệ của Ngài nói: làm cho lớn cho nổi để truyền giáo, để cho mọi
người biết Chúa. Chúa Giê-su không thích những lý do "hiện đại" ấy...
Thời
nay có rất nhiều người biết lễ Giáng Sinh là lễ Chúa Giê-su của người
Công Giáo giáng trần, nhưng có mấy ai tin vào Ngài, bởi vì có những
người Ki-tô hữu chưa làm cho tâm hồn của mình trở thành hang đá cho Ngài
sinh ra, và bởi vì người Ki-tô hữu chỉ biết làm hang đá trong nhà thờ
của mình, mà không biết làm hang đá Chúa trong tâm hồn những người nghèo
khổ bất hạnh chung quanh họ...
"Đêm đông lạnh lẽo Chúa sinh ra đời nằm trong háng đá nơi máng lừa..."
